Kerim Ülker: Türkmenistan ile Türkiye Arasındaki Doğalgaz Ticareti Durdu
Türkmenistan, dünyanın en önemli doğalgaz rezervlerine sahip ülkelerinden biri olarak biliniyor. Ancak bu yılın başından itibaren Türkiye ile başlayan doğalgaz ticaretinin durdurulduğu iddia ediliyor. Şubat ayında duyurulan anlaşma ile 2 milyar metreküplük kısa vadeli kontrat mart ayının ilk gününde yürürlüğe girmişti.
Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar’ın duyurduğu anlaşma ile başlayan ticaret, şu anda görüşme molasına girmiş durumda. Türkmen medyasının yerel kaynaklardan aldığı bilgilere göre Türkiye’ye doğalgaz satışı 24 Ekim’den beri gerçekleşmiyor.
Bakan Bayraktar’ın “En ucuz gaz” olarak nitelendirdiği Türkmen doğalgazının durduğuna dair ilk açıklama geçtiğimiz hafta Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat’ta düzenlenen petrol ve gaz forumunda yapıldı. Türkmenistan kamu enerji şirketi Turkmengaz’ın Yönetim Kurulu Başkanı Maksat Babaev, Türkiye’ye gaz iletiminin askıya alındığını duyurdu.
“Anlaşamazsak Başka Alıcılar Var”
Hronika Turkmenistana’nın haberine göre Turkmengaz’ın Yönetim Kurulu Başkanı Maksat Babaev, Türkiye’ye yapılan sevkiyatların bir pilot proje çerçevesinde gerçekleştiğini ve süreçte bazı “tuzaklar” oluşabileceğini belirtti. “Biz de bunu destekliyoruz ve mevcut sorunlar giderildikten sonra imzalanan sözleşme kapsamında tedarikler devam edecek” sözleriyle devam etti. Türkiye ile imzalanan sözleşmenin “kısa vadeli” olduğunu belirten Babaev, “Hacim veya fiyat konusunda anlaşamazsak başka alıcılarımız da var. Piyasa böyle işliyor” dedi.
Dünyanın 4. Büyük Doğalgaz Rezervine Sahip Türkmenistan
Dünya doğalgaz rezervleri sıralamasında Rusya, İran ve Katar’ın ardından dördüncü sırada yer alan Türkmenistan, Çin’in en önemli doğalgaz tedarikçileri arasında gösteriliyor. 2021 yılı verilerine göre yıllık üretim 83 milyar metreküp civarında.
İngiliz enerji şirketi BP’nin verilerine göre ülkede kanıtlanmış rezerv miktarı 19.5 trilyon metreküp. Bazı kaynaklara göre bu rakam 50 trilyon metreküp civarında olabilir. Türkiye, bu önemli doğalgaz kaynağından temin etmek için uzun süredir çaba sarf ediyor. Türkiye ile Türkmenistan arasındaki doğalgaz ticaretine ilişkin ilk görüşmeler ise 1998 yılında başlamıştı. Yaklaşık 30 yıllık bir sürecin sonunda, 1 Mart 2025 itibarıyla teslimatlar tamamlanmıştı.
