Türkiye, evlerde ve işletmelerde oluşan atık yağlarının çevresel etkilerini azaltmak amacıyla yeni bir yönetmelik uygulamaya koyuyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “Bitkisel Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği Taslağı”, bu atıkların ekonomiye kazandırılmasını ve enerjiye dönüştürülmesini hedefliyor.
Atık yağlar, kullanıldıktan sonra temiz sularda ciddi kirliliğe neden olabiliyor. Bir litre atık yağ, bin litre temiz suyu kirletebiliyor ki bu da bir kişinin yıllık su ihtiyacının kullanılamaz hale gelmesi anlamına geliyor. Yeni yönetmelik ile Türkiye’de su kirliliğinin azaltılması ve atık yağların enerji kaynaklarına dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Taslak yönetmeliğe göre, konutlardan çıkan bitkisel atık yağların lavaboya, kanalizasyona, denize veya toprağa boşaltılması yasaklanacak. Ayrıca, bitkisel yağ ambalajları üzerinde “Kullanılmış yağları lavaboya dökmeyiniz” uyarısı yer alacak. Vatandaşlar, kullanılmış yağları belediyelerin belirlediği toplama noktalarına, atık getirme merkezlerine veya satış noktalarına teslim etmek zorunda kalacak. Marketler de sızdırmaz kaplarla getirilen atık yağları müşterilerden toplayarak lisanslı tesislere iletecek.
Toplanan atık yağlar, yüksek teknolojiye sahip biyorafinerilere gönderilecek ve burada enerji sektöründe kullanılabilecek yüksek kaliteli ürünlere dönüştürülecek. Bu işlemler, karayolu taşımacılığında biyodizel üretimi ve havacılık sektöründe Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretimi için kullanılacak. SAF, geleneksel jet yakıtlarına bir alternatif olarak geliştirilmiş olup, karbon salınımını önemli ölçüde azaltma potansiyeline sahip. Avrupa ve ABD gibi birçok ülke, havayolu şirketlerinin SAF kullanmasını zorunlu hâle getirmeye hazırlanıyor.
Enerji güvenliği ve ürün kalitesinin korunması amacıyla, bitkisel atık yağların uygunsuz yöntemlerle akaryakıt olarak kullanılması, kontrolsüzce karıştırılması veya yemeklik yağlara eklenmesi kesinlikle yasak. Atık yağlar yalnızca Çevre Bakanlığı’ndan lisans almış ve teknik yeterliliği onaylanmış biyorafinerilerde enerjiye dönüştürülebilecek.
Yazar: Mehmet Karaman
